Salicylzuur in shampoo: wat doet het voor je hoofdhuid?

Wat doet salicylzuur in een shampoo?

Je hoofdhuid maakt continu nieuwe huidcellen aan. De oude cellen laten los en spoelen meestal ongemerkt weg. Soms plakken ze aan elkaar. Dan zie je schilfers.

Salicylzuur maakt de verbinding tussen die oude cellen losser. Onderzoekers noemen dat keratolytisch: het helpt schilfers oplossen en verwijderen.¹ In een shampoo betekent dat vooral dat de schilfers makkelijker loskomen tijdens het wassen.

Hoe salicylzuur op de huid in het algemeen werkt, lees je in het artikel wat salicylzuur is en hoe het werkt in je huid. Een overzicht van de stof zelf staat op de ingrediëntpagina over salicylzuur.

Werkt het ook bij een vette hoofdhuid?

Dat is een logische vraag, want salicylzuur wordt vaak genoemd bij een vette huid. Maar de bronnen voor dit artikel gaan over schilfers, roos en jeuk. Ze meten niet of de hoofdhuid minder talg maakt.

Wat wel klopt: een vette hoofdhuid en schilfers gaan vaak samen. Vette, gelige schilfers zijn iets anders dan droge, witte schilfertjes. Salicylzuur kan helpen om beide soorten los te maken. Maar dat je haar er langer schoon door blijft, kan ik niet onderbouwen.

Wat zegt het onderzoek?

Er is redelijk wat onderzoek naar shampoos met salicylzuur. Er is één belangrijk voorbehoud. Salicylzuur zit er bijna nooit alleen in. Het zit samen met een stof die de gist op de hoofdhuid remt.

• In een gerandomiseerd onderzoek werkte een shampoo met 1,5 procent ciclopirox olamine en 3 procent salicylzuur ongeveer even goed tegen roos als een shampoo met 2 procent ketoconazol.¹
• Een onderzoek naar een gel en een reinigingsproduct met salicylzuur en piroctone olamine liet verbetering van de klachten zien bij mensen met een schilferende, ontstoken hoofdhuid.²
• Meerdere onderzoeken keken naar shampoo met ongeveer 1 procent seleensulfide en ongeveer 1 procent salicylzuur. Ze rapporteerden verbetering van de klachten en keken ook naar hoe goed het verdragen werd.³⁴⁵

Wat betekent dat voor jou? Salicylzuur is in deze producten vooral een hulpje. Het maakt de schilfers los. De andere stof pakt de gist aan. Welk deel van het effect van salicylzuur komt, blijkt niet uit deze onderzoeken.

Ook goed om te weten: een deel van dit onderzoek is observationeel. Dan kijken onderzoekers hoe het mensen vergaat die een product gebruiken, zonder vergelijkingsgroep. Dat zegt iets, maar minder dan een onderzoek waarin twee groepen eerlijk naast elkaar worden gezet.

Veel van deze onderzoeken gingen over mensen met seborroïsch eczeem, een huidaandoening met roodheid en vette schilfers. Dat valt buiten verzorging. Heb je een rode, jeukende of pijnlijke hoofdhuid die niet overgaat, dan is de huisarts de juiste plek.

Shampoo of lotion: wat is het verschil?

Een shampoo spoel je na een paar minuten uit. Een lotion, serum of tonic voor de hoofdhuid laat je zitten. Dat verschil is belangrijk, omdat de stof dan langer contact heeft met je huid.

Daarom hanteren de EU-regels verschillende grenzen. Voor haarproducten die je uitspoelt is 3 procent veilig beoordeeld. Voor de meeste producten die blijven zitten is dat 2 procent.⁶ Een lotion met minder salicylzuur kan dus toch een vergelijkbare hoeveelheid contact geven als een shampoo met meer.

Sommige hoofdhuidproducten zijn bedoeld om vóór het wassen aan te brengen. Je laat ze even inwerken en spoelt ze daarna uit. Zo’n gel kwam ook voor in een van de onderzoeken.²

Hoeveel salicylzuur mag erin?

De Europese veiligheidscommissie voor consumentenproducten, de SCCS, heeft salicylzuur opnieuw beoordeeld. Samengevat:

• Tot 3 procent in haarproducten die je uitspoelt, zoals shampoo.⁶
• Tot 2 procent in de meeste andere producten.⁶
• Tot 0,5 procent als het alleen als conserveermiddel wordt gebruikt.⁶

Voor kinderen heeft de SCCS een apart advies uitgebracht, omdat jonge kinderen relatief meer van een stof kunnen opnemen.⁷ Wil je een salicylzuurshampoo gebruiken bij een kind, lees dan de waarschuwingen op de verpakking en vraag bij twijfel de apotheek.

Hoe herken je het op het etiket?

Op de ingrediëntenlijst heet het Salicylic Acid. Staat het ergens onderaan, dan kan het er als conserveermiddel in zitten, in een lage hoeveelheid. Een percentage staat niet altijd op de verpakking. Soms vermeldt de fabrikant het wel op de voorkant of in de productinformatie.

Kijk ook welke stof er nog meer in zit. In het onderzoek kom je vooral deze combinaties tegen:

• salicylzuur met seleensulfide (op het etiket: Selenium Sulfide)
• salicylzuur met piroctone olamine
• salicylzuur met ciclopirox olamine

Een shampoo met alleen salicylzuur kan schilfers helpen losmaken. Maar het onderzoek in de bronnen gaat over deze combinaties, niet over salicylzuur alleen.

Waar let je op bij gebruik?

Volg de gebruiksaanwijzing op de verpakking. Veel shampoos met werkzame stoffen zijn bedoeld om even in te laten werken voordat je uitspoelt.

Prikt of trekt je hoofdhuid, of wordt die rood, stop dan. Dat is een teken dat het product niet bij je past. Gebruik je al een ander product met zuren op je hoofdhuid, dan stapelen die zich op. Begin dan met één product tegelijk.

Ben je zwanger, geef je borstvoeding of heb je een allergie voor aspirine, vraag dan eerst de apotheek of het product voor jou geschikt is.

Veelgestelde vragen