Wat doet hyaluronzuur voor je huid? Uitleg en molecuulgrootte

Wat is hyaluronzuur?

Hyaluronzuur is een lange keten van suikermoleculen die van nature in je lichaam voorkomt. Je vindt het onder meer in je huid, je gewrichten en je ogen.¹ Vakmensen noemen het een glycosaminoglycaan. Dat is een lastig woord voor zo’n suikerketen die veel water kan vasthouden.

In je huid zit het vooral in de ruimte tussen de cellen. Daar helpt het om vocht vast te houden en de huid soepel te houden.¹ Met de jaren neemt de hoeveelheid hyaluronzuur in de huid af.²

Het woord zuur zet je misschien op het verkeerde been. Hyaluronzuur is geen exfoliant zoals salicylzuur, dat dode huidcellen losmaakt. Het prikt niet en het peelt niet. Het is een vochtvasthouder. Meer over de stof zelf lees je op de ingrediëntpagina over hyaluronzuur.

Wat doet hyaluronzuur op je huid?

In een serum of crème werkt hyaluronzuur als humectant. Dat betekent vochtvasthouder. Het bindt water en houdt dat vast in de hoornlaag, de bovenste laag van je huid. Je huid voelt daardoor zachter en voller aan.²

Omdat de huid meer vocht bevat, kunnen fijne droogtelijntjes minder opvallen.² Dat effect zit vooral aan de oppervlakte. Een serum is geen filler.

Het werkt op een vergelijkbare manier als glycerine, een andere veelgebruikte vochtvasthouder. De verschillen zitten vooral in hoe het aanvoelt en in de grootte van de moleculen.

Op verpakkingen lees je vaak dat hyaluronzuur een veelvoud van zijn eigen gewicht aan water vasthoudt. Zo’n getal zegt weinig over wat er op jouw huid gebeurt. Hoeveel vocht je huid vasthoudt, hangt ook af van de rest van de formule en van je eigen huid.

Maakt de molecuulgrootte uit?

Ja. Hyaluronzuur bestaat niet in één vaste maat. De ketens kunnen lang of kort zijn, en dat bepaalt waar de stof terechtkomt.²

Groot hyaluronzuur

Lange ketens zijn te groot om makkelijk door de hoornlaag te komen. Ze blijven vooral op het oppervlak liggen en vormen daar een dun laagje dat vocht vasthoudt.² Onderzoekers zoeken naar manieren om ook grote moleculen dieper in de hoornlaag te krijgen, bijvoorbeeld met behulp van magnesiumchloride.³ Dat laat zien dat dit zonder hulp lastig is.

Klein hyaluronzuur

Kortere ketens kunnen verder in de bovenste huidlagen doordringen.² Laboratoriumonderzoek laat zien dat het effect van hyaluronzuur op huidcellen afhangt van de molecuulgrootte.⁵ Wat dat precies betekent voor een crème die je op je gezicht smeert, is nog niet helemaal duidelijk. Onderzoek in een schaaltje is iets anders dan een echte huid.

Meerdere groottes samen

Veel formules combineren daarom lange en korte ketens. Het idee is dat je zo zowel het oppervlak als de lagen daaronder vocht geeft. Een klinische studie met zulke formules zag een betere hydratatie van de huid.⁶ Een studie bij ouderen met een droge huid vergeleek ook verschillende molecuulgroottes met elkaar.⁴ Het aantal goede studies op dit punt is nog beperkt.

Daarnaast kijken wetenschappers naar nieuwe vormen. Denk aan gecrosslinkt hyaluronzuur, waarbij de ketens aan elkaar zijn gekoppeld, en aan liposomen, kleine vetbolletjes die de stof de huid in helpen.⁹¹⁰ Veel daarvan is nog onderzoek.

Hoeveel procent hyaluronzuur heb je nodig?

Daar is geen eenduidig antwoord op. In de onderzoeken die wij bekeken, vonden we geen vast percentage waarbij hyaluronzuur het beste werkt.

Meer is niet vanzelf beter. Hyaluronzuur maakt water dik en gelachtig.¹ Een formule met veel ervan kan daardoor plakkerig aanvoelen.

Vaak staat het percentage niet op de verpakking. En staat het er wel op, dan weet je nog niet welke molecuulgroottes erin zitten. Die combinatie, samen met de rest van de formule, zegt meer dan één getal.

Hoe herken je hyaluronzuur op het etiket?

Op de ingrediëntenlijst staat hyaluronzuur onder de internationale naam. Je ziet meestal een van deze namen:

• Sodium Hyaluronate: het zout van hyaluronzuur. Dit is de vorm die je het vaakst tegenkomt.
• Hyaluronic Acid: het zuur zelf.
• Hydrolyzed Hyaluronic Acid of Hydrolyzed Sodium Hyaluronate: in kleinere stukjes geknipt, dus met kortere ketens.
• Sodium Acetylated Hyaluronate: een chemisch aangepaste vorm.

Zie je meerdere van deze namen, dan zitten er waarschijnlijk verschillende molecuulgroottes in. De volgorde op de lijst zegt iets over de hoeveelheid: wat bovenaan staat, zit er het meest in.

In welke producten zit hyaluronzuur?

Hyaluronzuur is een van de meest gebruikte vochtvasthouders. Je komt het tegen in:

• serums, vaak als hoofdingrediënt
• dagcrèmes en nachtcrèmes
• oogcrèmes
• gezichtsmaskers en doekmaskers
• toners en essences, de dunne vloeistoffen die je na het reinigen gebruikt
• bodylotions
• make-up zoals foundation en getinte crème

In serums zie je het vaak samen met andere stoffen, zoals niacinamide, dat de huidbarrière ondersteunt.

Hoe gebruik je hyaluronzuur?

Een serum met hyaluronzuur breng je meestal aan op een gereinigde huid, voor je crème. Veel mensen doen dat op een licht vochtige huid.

De logica daarachter is eenvoudig. Een vochtvasthouder houdt water vast. Een crème met vetten of ceramiden zorgt dat dat water minder snel verdampt. Samen vullen ze elkaar aan. Zit hyaluronzuur al in je crème, dan heb je niet per se nog een los serum nodig.

En injecties of supplementen met hyaluronzuur?

Dat is iets anders. Bij injecties spuit een arts hyaluronzuur onder de huid. Een overzicht van onderzoeken keek naar het effect daarvan op huidveroudering.⁷ Dat is een behandeling, geen verzorging, en het valt buiten wat een crème kan doen.

Er zijn ook supplementen. Een gerandomiseerde studie bij 150 gezonde volwassenen vond dat hyaluronzuur als tablet de hydratatie van de huid verbeterde.⁸ Dat is één studie. Ze zegt niets over wat een serum op je huid doet.

Voor wie is hyaluronzuur geschikt?

Omdat je lichaam de stof zelf maakt, is hyaluronzuur geen vreemde stof voor je huid.¹ Op de huid wordt het over het algemeen goed verdragen.² Het is geen vet, dus het voelt ook op een vettere huid meestal licht aan.

Reageert je huid toch, dan kan dat ook aan een ander ingrediënt in hetzelfde product liggen. Heb je klachten, ben je zwanger of twijfel je, vraag het dan even na bij je huisarts, dermatoloog of apotheek.

Veelgestelde vragen