In het kort
- Niacinamide is een vorm van vitamine B3. Een andere naam is nicotinamide.
- Het wordt veel gebruikt in huidverzorging en wordt over het algemeen goed verdragen.
- In een klein onderzoek verlaagde een gel met 2 procent niacinamide de talgproductie in het gezicht.
- Een product met 4 procent niacinamide gaf in onderzoek na enkele weken een betere score voor rimpels.
- Niacinamide lijkt de huidbarrière te ondersteunen, onder meer via de aanmaak van ceramiden.
- Het kan de overdracht van pigment in de huid remmen, wat bij vlekken kan helpen.
- In de onderzoeken die wij bekeken, liggen de gebruikte concentraties tussen 1 en 5 procent.
- Veel onderzoeken testen niacinamide samen met andere stoffen, waardoor het effect van niacinamide alleen lastig te meten is.
Wat is niacinamide?
Niacinamide is een vorm van vitamine B3. Je komt het op etiketten ook tegen als nicotinamide. Het is een kleine, in water oplosbare stof die in veel soorten verzorging zit, van serum tot dagcrème.1
Het is geen nieuwe stof. Er is al jaren onderzoek naar, en overzichtsartikelen noemen het een veelzijdig ingrediënt dat meerdere dingen tegelijk in de huid doet.12 Wil je de basisgegevens van de stof op een rij, kijk dan op onze pagina over niacinamide als ingrediënt.
Wat doet niacinamide in je huid?
Het korte antwoord: een aantal dingen, allemaal in bescheiden mate. Hieronder per effect wat er in de bronnen staat.
Minder talg
Talg is het vet dat je huid zelf maakt. Te veel ervan geeft een glimmende huid en kan bijdragen aan puistjes. In een klein onderzoek gebruikten deelnemers een gel met 2 procent niacinamide op het gezicht. Na enkele weken maakte hun huid minder talg aan dan bij de vergelijkingsgroep.3
Dat is een nuttig resultaat, maar het ging om een kleine groep. Het zegt iets over de richting, niet over hoe groot het effect bij jou zal zijn.
Een sterkere huidbarrière
De huidbarrière is de buitenste laag van je huid. Die houdt vocht binnen en prikkels buiten. Volgens een overzichtsartikel helpt niacinamide de huid om meer eigen ceramiden aan te maken.2 Ceramiden zijn vetten die als een soort cement tussen de huidcellen zitten. Meer daarover lees je op de pagina over ceramiden in huidverzorging.
Een betere barrière betekent dat er minder vocht uit de huid verdampt. Daardoor kan een droge of gevoelige huid rustiger aanvoelen.2
Vlekken en een egalere teint
Pigment wordt gemaakt in speciale cellen en daarna doorgegeven aan de huidcellen eromheen. Niacinamide lijkt die overdracht te remmen.2 Het maakt dus niet minder pigment aan, maar zorgt dat er minder van in de bovenste lagen belandt.
Hoe groot het effect op vlekken is, verschilt per onderzoek. Het vraagt in elk geval geduld. Voor hardnekkige vlekken worden ook andere stoffen gebruikt, zoals azelaïnezuur of vitamine C.
Fijne lijntjes
In een Japans onderzoek werd een cosmetisch product met 4 procent niacinamide vergeleken met een product zonder. Na enkele weken scoorde de groep met niacinamide beter op rimpels.4 Het gaat om fijne lijntjes, niet om diepe rimpels. Wie meer verwacht, kijkt eerder naar retinol, dat een ander werkingsmechanisme heeft.
Puistjes
Niacinamide wordt ook genoemd bij milde tot matige acne. Een systematische review van lokale behandelingen neemt het mee als een van de onderzochte opties.5 De kwaliteit van het bewijs is wisselend. Heb je veel of pijnlijke puistjes, dan is de huisarts of dermatoloog een goede eerste stap.
Hoeveel procent niacinamide heb je nodig?
In de onderzoeken die wij bekeken, worden deze concentraties gebruikt:
- 2 procent bij het onderzoek naar talg.3
- 4 procent bij het onderzoek naar rimpels.4
- 5 procent in het lopende onderzoek naar een crème bij transplantatiepatiënten.8
In de winkel zie je ook producten met 10 procent of meer. Voor die hogere percentages vonden we in deze bronnen geen bewijs dat ze beter werken. Meer is hier dus niet vanzelf beter. Een huid die gevoelig is, heeft vaak meer aan een lager percentage dat je elke dag kunt gebruiken.
Het percentage staat niet altijd op de verpakking. Wel kun je kijken waar niacinamide in de ingrediëntenlijst staat. Hoe hoger in de lijst, hoe meer erin zit.
Waarom is het bewijs soms lastig te lezen?
Veel onderzoeken testen niet niacinamide alleen, maar een product met meerdere werkzame stoffen. Een voorbeeld is een onderzoek naar een serum met niacinamide, postbiotica en peptiden.9 Als de huid dan verbetert, weet je niet welk deel van het effect van niacinamide komt.
Daarnaast speelt de formule mee. Een overzichtsartikel beschrijft dat de manier waarop niacinamide in een product is verwerkt, invloed heeft op hoe goed het de huid in komt.1 Twee producten met hetzelfde percentage kunnen zich dus anders gedragen.
- Wat het doet
- Ondersteunt de huidbarrière, kan talg verminderen en geeft in onderzoek een bescheiden verbetering van fijne lijntjes en vlekken. Goed verdragen door de meeste mensen.
- Waar op te letten
- Het bewijs gaat vooral over 2 tot 5 procent. Voor hogere percentages is in deze bronnen geen extra effect aangetoond.
- Prijs versus waarde
- Niacinamide is een gangbare stof. Een hoge prijs of een hoog percentage zegt weinig over de werking. Let liever op de ingrediëntenlijst dan op de verpakking.
Waar let je op bij gebruik?
- Begin met één nieuw product tegelijk. Dan weet je waar een reactie vandaan komt.
- Geef het een paar weken. De onderzoeken hierboven liepen allemaal over meerdere weken.34
- Wordt je huid rood, gaat het prikken of branden, stop dan en kijk of het wegtrekt.
- Gebruik overdag zonnebrand. Niacinamide vervangt dat niet.
- Heb je een huidaandoening, ben je zwanger of twijfel je, vraag dan advies aan je huisarts, dermatoloog of apotheek.
Niacinamide past in de meeste routines. Het is geen wondermiddel, maar wel een van de stoffen waar redelijk wat onderzoek naar is gedaan en die weinig gedoe geeft.
Veelgestelde vragen
Niet helemaal. Beide zijn vormen van vitamine B3, maar het zijn verschillende stoffen. Niacinamide heet ook nicotinamide, en dat is de vorm die in huidverzorging wordt gebruikt.
In de onderzoeken werden effecten na enkele weken gemeten. Reken dus op minstens een paar weken dagelijks gebruik voordat je iets beoordeelt.
In de bronnen die wij gebruikten staat geen reden om dat te vermijden. Voeg wel één product tegelijk toe en bouw rustig op, zodat je ziet hoe je huid reageert.
Daar hebben we in deze bronnen geen specifieke informatie over gevonden. Overleg bij zwangerschap of borstvoeding met je huisarts, verloskundige of apotheek.
Bronnen
- Niacinamide: a review on dermal delivery strategies and clinical evidence – PubMed
- Niacinamide: A Multi-functional Cosmeceutical Ingredient
- The effect of 2% niacinamide on facial sebum production – PubMed
- Evaluation of anti-wrinkle effects of a novel cosmetic containing niacinamide – PubMed
- Efficacy of Topical Treatments in the Management of Mild-to-Moderate Acne Vulgaris: A Systematic Review
- A Phase 3 Randomized Trial of Nicotinamide for Skin-Cancer Chemoprevention – PubMed
- Nicotinamide for Skin Cancer Chemoprevention: The Jury Was Out and Still is – PubMed
- A Randomized Controlled Trial of Topical 5% Niacinamide for Skin Cancer Prevention in Transplant Recipients
- Pilot Study on the Effects of a Cosmetic Serum Containing Niacinamide, Postbiotics and Peptides on Facial Skin in Healthy Participants: A Randomized Controlled Trial

