Arganolie in recepten: eetbare versus cosmetische arganolie

Is arganolie voor de keuken hetzelfde als arganolie voor je huid?

Nee. Ze komen van dezelfde boom en uit dezelfde kern. Toch zijn het twee verschillende producten. De ene is gemaakt om te eten, de andere om op huid en haar te gebruiken.¹²

Wie arganolie kent uit de badkamer, kijkt soms op als er een fles in de keuken staat. Het is dezelfde grondstof. Het verschil zit in één stap tijdens het maken. Over de boom en de herkomst lees je meer in wat arganolie is en waar het vandaan komt. De eigenschappen van de olie zelf staan op de ingrediëntpagina over arganolie.

Hoe wordt arganolie gemaakt?

De arganboom draagt kleine vruchten. Daarin zit een harde noot. In die noot zitten de kernen, en die kernen bevatten de olie.⁴ Het proces gaat ruwweg zo:⁴

1. De vruchten worden geoogst en gedroogd.
2. Het vruchtvlees wordt verwijderd.
3. De harde noten worden gekraakt, vaak met de hand.
4. De kernen worden geperst tot olie.

Voor culinaire arganolie komt er een stap bij. De kernen worden geroosterd voordat ze geperst worden. Voor cosmetische arganolie blijven de kernen ongeroosterd.¹²³

Dat ene verschil verandert veel. Onderzoek naar arganolie die op verschillende manieren is gewonnen, laat zien dat de methode invloed heeft op de voedingskundige samenstelling en op geur en smaak.⁵ Hoeveel welke stof precies verandert, hangt af van de methode en van de kernen. Er zijn geen vaste getallen die voor elke fles gelden.

Hoe ruik en proef je het verschil?

Roosteren doet met argankernen ongeveer wat het met sesamzaad of hazelnoten doet. De smaak wordt voller en de geur sterker.¹³

• Culinaire arganolie: goudbruin tot amber, een duidelijke geur van geroosterde noten en een uitgesproken smaak.
• Cosmetische arganolie: lichtgeel, een milde geur en weinig smaak.

Een fles die sterk naar geroosterde noten ruikt, is dus waarschijnlijk niet bedoeld voor je gezicht. Een fles die bijna nergens naar ruikt, is waarschijnlijk niet de olie die een recept bedoelt.²

Kun je cosmetische arganolie innemen?

Dat is niet de bedoeling. Cosmetische arganolie wordt gemaakt en verkocht als cosmetisch product, niet als voedingsmiddel.¹² Producenten maken dat onderscheid zelf ook. Ze raden aan om voor eten een olie te kopen die daar uitdrukkelijk voor bedoeld is.¹³

Soms zie je flessen die zeggen dat ze voor allebei geschikt zijn. Het verschil in smaak blijft dan bestaan. Een ongeroosterde olie smaakt mild, een geroosterde heeft de typische notensmaak.³

Wil je arganolie innemen als supplement of om gezondheidsredenen? Daar gaat dit artikel niet over. Verkoopsites doen daar veel beweringen over, maar etiqet beoordeelt die niet. Vraag bij twijfel je huisarts of apotheek, zeker als je zwanger bent of medicijnen gebruikt.

Welke recepten kun je maken met arganolie?

Culinaire arganolie wordt vooral als smaakmaker gebruikt. Je giet hem aan het eind over een gerecht, zoals je dat ook met een goede notenolie doet. Een paar manieren waarop hij in recepten terugkomt:¹³

• Over couscous of een tajine, vlak voor het opdienen.
• In een dressing voor salade.
• Over geroosterde of gegrilde groenten.
• Als dip voor brood.
• In amlou, een Marokkaanse smeerpasta van arganolie, geroosterde amandelen en honing.

Omdat de smaak sterk is, heb je weinig nodig. Begin met een klein beetje en proef. Let bij amlou op de amandelen als je een notenallergie hebt.

Kun je koken of bakken met arganolie?

De olie wordt meestal koud of lauw gebruikt. Bronnen uit de handel noemen hem vooral als afwerkolie, niet als olie om op hoog vuur mee te bakken.¹³ Hitte gaat ten koste van de geroosterde smaak, en daar betaal je juist voor. Over het precieze rookpunt lopen de cijfers op internet uiteen. Betrouwbare metingen daarvan hebben we niet kunnen controleren. Voor bakken en braden ligt een gewone bakolie meer voor de hand.

Kun je eetbare arganolie op je huid smeren?

Het kan, maar het is geen logische keuze. De olie ruikt sterk naar geroosterde noten, en die geur blijft op je huid of in je haar hangen.² Een voedingsolie is ook niet gemaakt, verpakt of beoordeeld als cosmetisch product. Voor huid en haar ligt de ongeroosterde variant meer voor de hand. Wat die olie wel en niet doet, staat in wat arganolie doet voor je huid.

Hoe herken je het verschil op het etiket?

• Cosmetica: volgens de EU-regels staan ingrediënten op cosmetica met hun INCI-naam, een internationale naam voor cosmetische grondstoffen. Voor arganolie is dat Argania Spinosa Kernel Oil.⁶
• Houdbaarheid na openen: op cosmetica zie je vaak een open potje met een getal en een M. Dat is het aantal maanden dat het product na openen goed blijft.⁶
• Voedingsmiddel: eetbare olie wordt verkocht met een vermelding als culinair, geroosterd of voor consumptie.¹²
• Kleur en geur: donker en sterk naar noten ruikend wijst op geroosterd, lichtgeel en mild op ongeroosterd.

Arganolie zit ook in veel shampoos, haarsprays en zepen. Dat zijn verzorgingsproducten, geen voedingsmiddelen. Een overzicht staat in waar arganolie in zit.

Waarom is arganolie zo duur?

De arganboom groeit vooral in het zuidwesten van Marokko. Het kraken van de harde noten is veel werk en gebeurt vaak met de hand. Er is veel fruit nodig voor een kleine hoeveelheid olie.⁴ Dat geldt voor beide soorten. Of culinaire of cosmetische olie duurder is, verschilt per aanbieder.

Kort gezegd: zelfde kern, andere bewerking, ander doel. Voor recepten koop je geroosterde, eetbare arganolie. Voor huid en haar de ongeroosterde cosmetische olie.

Veelgestelde vragen