In het kort
- Arganolie is een plantaardige olie uit de pitten van de vrucht van de arganboom, Argania spinosa.1
- De arganboom hoort bij de plantenfamilie Sapotaceae.5
- De boom groeit van nature vooral in het zuidwesten van Marokko.1
- Op het etiket van verzorgingsproducten heet het Argania Spinosa Kernel Oil.9
- Voor de keuken worden de pitten eerst geroosterd, voor verzorging niet.12
- Ongeveer 80 procent van de vetzuren is onverzadigd, vooral oliezuur en linolzuur.12
- De olie bevat ook vitamine E (vooral gamma-tocoferol), squaleen en plantensterolen.6
- Traditioneel wordt de olie met de hand gemaakt, tegenwoordig ook machinaal geperst.12
- Het arganbos in Marokko is sinds 1998 een UNESCO-biosfeerreservaat.1
- Er is onderzoek naar arganolie op huid en haar, maar dat is nog beperkt.7
Wat is arganolie?
Arganolie is een olie uit de pitten van de arganvrucht. Het is dus geen olie uit het vruchtvlees, zoals bij olijfolie, maar uit de kern binnenin.1
Je komt het tegen als losse olie in een flesje, maar ook als ingrediënt in shampoo, haarolie, crème en bodylotion. Op het etiket staat het onder de officiële naam Argania Spinosa Kernel Oil.9 Kernel betekent pit.
Arganolie wordt ook gegeten. In Marokko is het een gewone keukenolie.1 Die olie wordt wel anders gemaakt dan de olie voor verzorging. Daarover verderop meer.
Van welke boom komt arganolie?
De olie komt van de arganboom, Argania spinosa. Spinosa betekent stekelig, en dat klopt: de takken hebben doornen. De boom hoort bij de familie Sapotaceae.5
Het is een taaie boom. Hij kan goed tegen droogte en hitte en groeit op plekken waar weinig anders wil groeien.1
De vrucht lijkt een beetje op een grote olijf. Onder het vruchtvlees zit een zeer harde noot. In die noot zitten één tot drie pitten, en daar zit de olie in.1
Waar komt arganolie vandaan?
Bijna alle arganolie komt uit Marokko. De boom groeit daar van nature in het zuidwesten van het land. Er zijn ook kleinere populaties in Algerije.1 In onder meer Tunesië staan aangeplante arganbomen, die onderzoekers bestuderen op hun eigenschappen.4
Het gebied met arganbossen werd in 1998 door UNESCO erkend als biosfeerreservaat.1 De boom is belangrijk voor de streek. Zijn wortels houden de bodem vast en helpen tegen verwoestijning. Daarnaast is de olie een bron van inkomen voor veel families. De Verenigde Naties hebben 10 mei uitgeroepen tot Internationale Dag van de Argan.3
Hoe wordt arganolie gemaakt?
Het maken van arganolie is veel werk. Dat verklaart voor een deel waarom de olie relatief duur is.1
De traditionele manier
Traditioneel gaat het zo, vaak uitgevoerd door vrouwen, tegenwoordig ook in coöperaties:12
- De vruchten worden verzameld en gedroogd.
- Het droge vruchtvlees wordt verwijderd.
- De harde noten worden met de hand tussen stenen gekraakt.
- De pitten worden eruit gehaald. Voor keukenolie worden ze geroosterd.
- De pitten worden gemalen tot een pasta en met een beetje water gekneed, zodat de olie vrijkomt.
Je hebt misschien foto’s gezien van geiten in arganbomen. Geiten eten de vruchten graag. Vroeger werden de noten soms uit hun uitwerpselen verzameld.1 Voor goede olie is dat geen gangbare methode.
De moderne manier
Tegenwoordig wordt veel arganolie machinaal geperst. Het kraken van de noten gebeurt vaak nog met de hand, maar het persen zelf met een mechanische pers. Dat levert meer olie op en een stabielere kwaliteit dan het kneden met water.2
Wat overblijft na het persen is een perskoek. Die wordt traditioneel als veevoer gebruikt en wordt ook onderzocht op andere toepassingen.8
Wat is het verschil tussen cosmetische en culinaire arganolie?
Het verschil zit in het roosteren. Voor keukenolie worden de pitten eerst geroosterd. Dat geeft een nootachtige smaak en geur en een donkerdere kleur. Voor verzorging worden de pitten niet geroosterd. Die olie is lichter van kleur en ruikt minder sterk.12
De vetzuren zijn bij beide soorten grotendeels hetzelfde. Wel kan roosteren de geur, smaak en sommige stoffen in de olie veranderen.2
Wat zit er in arganolie?
Zoals elke plantaardige olie bestaat arganolie vooral uit vetzuren. Ongeveer 80 procent daarvan is onverzadigd.1 De belangrijkste zijn:26
- Oliezuur, hetzelfde vetzuur dat ook veel in olijfolie zit. Het maakt de olie soepel.
- Linolzuur, een vetzuur dat je huid zelf niet kan maken. Het komt van nature voor in de vetlaag van de huid.
- Kleinere hoeveelheden verzadigde vetzuren, zoals palmitinezuur en stearinezuur.
Daarnaast zit er een klein deel andere stoffen in:6
- Tocoferolen, de verzamelnaam voor vitamine E. In arganolie is dat vooral gamma-tocoferol. Vitamine E is een antioxidant en helpt de olie zelf minder snel te bederven.
- Squaleen, een vetachtige stof die ook in huidvet voorkomt.
- Plantensterolen, stoffen die qua bouw op cholesterol lijken. Arganolie heeft er een paar die je in weinig andere oliën vindt.
- Fenolen, plantenstoffen met antioxiderende eigenschappen.
Wat doet arganolie in verzorging?
In verzorging werkt arganolie zoals andere plantaardige oliën. Het legt een dun vetlaagje op huid of haar. Dat maakt de huid zachter en soepeler en helpt vocht vast te houden. In haar maakt het de buitenkant gladder, waardoor het minder pluist en meer glanst.7
Dat is iets anders dan wat een vochtaantrekker doet. Een stof als glycerine in je verzorging trekt water aan. Een olie houdt vooral vast wat er al is.
Er is onderzoek naar arganolie op de huid, onder meer naar vocht en elasticiteit. Een overzichtsstudie uit 2024 laat zien dat de resultaten interessant zijn, maar dat veel studies klein zijn.7 Grote claims over verjonging of herstel zijn daarmee niet goed onderbouwd.
In haarproducten staat arganolie vaak naast siliconen. Die zorgen ook voor glans en gladheid. Wil je weten hoe dat werkt, lees dan over siliconen in shampoo en conditioner.
- Wat het doet
- Verzachtende plantaardige olie met vooral oliezuur en linolzuur, plus vitamine E. Maakt huid soepel en haar gladder.
- Waar op te letten
- Kijk of Argania Spinosa Kernel Oil hoog in de ingrediëntenlijst staat. Staan siliconen of andere oliën ervoor, dan speelt arganolie een kleine rol. Claims over verjonging zijn niet goed onderbouwd.
- Prijs versus waarde
- De prijs komt voor een deel door het arbeidsintensieve maakproces. Als verzorgende olie doet het wat een goede plantaardige olie doet, niet meer.
Wat betekenen koudgeperst, puur en zuiver?
Koudgeperst betekent dat de olie mechanisch uit de pitten is geperst, zonder hoge hitte of oplosmiddelen. Zo blijven gevoelige stoffen zoals vitamine E beter bewaard.2
Puur en zuiver zijn woorden die vooral iets zeggen over wat de verkoper belooft. Het etiket zegt meer. Bij losse arganolie hoort er maar één ingrediënt te staan: Argania Spinosa Kernel Oil.
Dat is geen overbodige controle. Omdat arganolie duur is, wordt het soms vermengd met goedkopere oliën. Laboratoria kunnen dat vaststellen aan de samenstelling van vetzuren en sterolen. Ook meten ze de zuurgraad en hoe ver de olie al geoxideerd is.2 Als consument kun je dat zelf niet testen. Een lichte, frisse geur zonder ranzige toon is wel een aanwijzing.
Hoe bewaar je arganolie?
Onverzadigde vetzuren kunnen door licht, warmte en lucht oxideren. De olie wordt dan ranzig.2 Bewaar het flesje daarom koel en donker, en draai de dop goed dicht. Ruikt de olie scherp of muf, dan is hij over de datum.
Heb je een gevoelige huid, klachten na gebruik of twijfel tijdens zwangerschap, vraag dan je huisarts, dermatoloog of apotheek om advies.
Veelgestelde vragen
Arganolie voor de keuken wordt gemaakt van geroosterde pitten en onder voedselregels verkocht. Cosmetische olie is voor uitwendig gebruik bedoeld, dus gebruik voor eten olie die als voedingsmiddel wordt verkocht.
Arganolie komt uit de pit van een vrucht, maar over een verband met notenallergie is weinig bekend. Heb je een notenallergie of twijfel je, vraag het dan eerst aan je huisarts of apotheek.
Een duidelijke nootachtige geur past meestal bij arganolie van geroosterde pitten, de keukenvariant. Cosmetische arganolie van ongeroosterde pitten ruikt doorgaans milder.
Een paar druppels is meestal genoeg, verdeeld over de lengtes en punten. Te veel olie kan haar vet en slap laten ogen.
Bronnen
- Argan oil
- Argan Oil: Chemical Composition, Extraction Process, and Quality Control
- Argan oil and the importance of the argan tree to Morocco – UN Today
- Genetic, Morphological, and Biochemical Diversity of Argan Tree (Argania spinosa L.) (Sapotaceae) in Tunisia
- Complete Chloroplast Genome of Argania spinosa: Structural Organization and Phylogenetic Relationships in Sapotaceae
- Consumption of argan oil (Morocco) with its unique profile of fatty acids, tocopherols, squalene, sterols and phenolic compounds should confer valuable cancer chemopreventive effects – PubMed
- The Importance of Argan Oil in Medicine and Cosmetology – PMC
- In Vitro & In Vivo Anti-Hyperglycemic Potential of Saponins Cake and Argan Oil from Argania spinosa
- Argan Oil Organic Moroccan – Argania Spinosa Kernel Oil
