In het kort
- Comedogeen betekent dat een stof poriën kan verstoppen en mee-eters kan bevorderen.
- De comedogeniteitsschaal loopt van 0 tot 5. Een score van 0 of 1 geldt als niet-comedogeen, 3 of hoger als duidelijk comedogeen.1
- De schaal is oorspronkelijk gebaseerd op een test op konijnenoren.1
- Die konijnentest komt niet altijd overeen met wat er op mensenhuid gebeurt.1
- Sommige stoffen die bij konijnen sterk comedogeen waren, gaven bij mensen weinig tot geen mee-eters.1
- Voor arganolie vonden we geen gepubliceerde studie die de olie zelf op comedogeniteit heeft getest.
- De vaak genoemde score van 0 voor arganolie komt vooral van websites en databases zonder traceerbare meting.
- Oliezuur is het belangrijkste vetzuur in arganolie, gevolgd door linolzuur.2
- De vetzuursamenstelling verschilt per partij en wordt gebruikt om kwaliteit en echtheid te controleren.2
- Of een product poriën verstopt, hangt af van het hele product en hoe je het gebruikt, niet van één ingrediënt.
Wat betekent comedogeen?
Een comedo is het vakwoord voor een mee-eter. Dat is een porie die verstopt raakt met talg en huidcellen. Comedogeen betekent dat een stof die verstopping kan bevorderen.
Niet-comedogeen betekent het omgekeerde. De stof gaf in tests weinig of geen verstopping.
Je ziet het woord op verpakkingen en in lijstjes met oliën. Wie snel mee-eters krijgt, kijkt er begrijpelijk naar. Maar de score achter dat woord is minder hard dan hij lijkt.
Hoe meet je of iets poriën verstopt?
In de meeste onderzoeken krijgt een stof een score van 0 tot 5. Bij 0 is er geen verstopping van het haarzakje. Bij 5 ontstaan er veel mee-eters. Een score van 0 of 1 geldt als niet-comedogeen. Vanaf 3 spreken onderzoekers van duidelijk comedogeen.1
Die scores kwamen oorspronkelijk uit de konijnenoortest. Daarbij werd een stof op het oor van een konijn aangebracht en keken onderzoekers of er verstoppingen ontstonden.1
Later kwam er ook een test op mensen. De stof wordt dan afgedekt op de bovenrug aangebracht. Daarna tellen onderzoekers de kleine, beginnende mee-eters die je met het blote oog nog niet ziet. Die heten microcomedonen. Ze worden zichtbaar gemaakt met een soort lijmstrip die de inhoud van de bovenste laag van de porie meeneemt.1
Waarom zegt die score niet alles?
Konijnenhuid reageert anders dan mensenhuid. Een overzichtsartikel in JAAD Reviews beschrijft dat latere studies op mensen andere uitkomsten gaven dan de konijnentest. Sommige stoffen die bij konijnen sterk comedogeen waren, gaven bij mensen weinig tot geen mee-eters.1
Ook de manier van testen speelt mee. Je test een losse stof, afgedekt, op een vaste plek. In een crème zit een olie meestal samen met andere stoffen en in een kleinere hoeveelheid. Een score voor een losse stof zegt daarom weinig over een eindproduct.
Rijke oliën en boters zoals cacaoboter, kokosolie, tarwekiemolie en abrikozenpitolie gaven bij konijnen kleine verstoppingen.1 Daar komen de hoge scores in veel lijstjes vandaan. Hoe dat op mensenhuid uitpakt, is minder duidelijk.
Welke score heeft arganolie?
Online zie je arganolie vaak met een score van 0 van 5. Dat klinkt geruststellend. Maar voor dit artikel vonden we geen gepubliceerd onderzoek dat arganolie zelf op comedogeniteit heeft getest. Niet met de konijnentest en niet met de test op mensen.
De score lijkt vooral van website naar website te zijn overgenomen. Het gaat om lijstjes van webwinkels, blogs en automatisch gevulde ingrediëntendatabases. Een bron met meetgegevens staat er meestal niet bij.
Dat betekent niet dat arganolie poriën verstopt. Het betekent dat we het niet goed weten. Er is geen bewijs dat het gebeurt. Er is ook geen meting die laat zien dat het niet gebeurt.
Wat zit er in arganolie?
Arganolie bestaat vooral uit vetzuren. Het meest voorkomende is oliezuur, gevolgd door linolzuur. Daarnaast zitten er verzadigde vetzuren in, zoals palmitinezuur.2
De precieze verhouding verschilt per partij. Onderzoekers gebruiken het vetzuurprofiel juist om de kwaliteit en echtheid van arganolie te controleren.2 Meer over de olie zelf lees je op de ingrediëntpagina over arganolie.
Je leest vaak dat oliën met veel linolzuur minder snel poriën verstoppen dan oliën met veel oliezuur. Dat is een vuistregel die veel rondgaat. We vonden geen onderzoek dat dit voor arganolie bevestigt. Met een mix van beide vetzuren zit arganolie bovendien ergens in het midden.
- Wat het doet
- Arganolie is een plantaardige olie met vooral oliezuur en linolzuur. In verzorging zit ze erin om de huid te verzachten en soepel te houden.
- Waar op te letten
- Dit oordeel gaat over de claim “niet-comedogeen, 0 van 5”, niet over de olie zelf. Die score heeft geen traceerbare meting. Er is ook geen bewijs dat arganolie poriën verstopt. Hoe je eigen huid reageert, zegt meer dan een getal in een lijstje.
- Prijs versus waarde
- Een hogere prijs maakt een product niet vanzelf niet-comedogeen. Pure arganolie gaat lang mee, omdat je per keer maar een paar druppels nodig hebt.
Wat betekent dit voor jouw huid?
Kijk naar het hele product, niet naar één ingrediënt. Een lichte lotion met een beetje arganolie is iets anders dan pure olie die je dik op je gezicht smeert. Hoe vaak je het gebruikt en of je het goed afhaalt, telt ook mee.
Een paar praktische punten:
- Probeer een nieuw product eerst een paar weken op een klein stukje huid, bijvoorbeeld langs je kaaklijn.
- Voeg één nieuw product tegelijk toe. Dan weet je waar een reactie vandaan komt.
- Gebruik pure olie spaarzaam. Een paar druppels is genoeg voor je hele gezicht.
- Let op hoe jouw huid reageert, meer dan op een score.
Ook “niet-comedogeen” op een verpakking is geen garantie. Het overzichtsartikel in JAAD Reviews wijst op gaten in de regelgeving rond die term.1 Als koper weet je vaak niet of en hoe een product getest is.
Wil je weten wat arganolie verder voor je huid doet, lees dan wat arganolie voor je huid doet volgens onderzoek. In welke productsoorten de olie voorkomt, staat in het overzicht waar arganolie in zit.
Heb je last van aanhoudende puistjes of ontstekingen, of twijfel je, vraag het dan aan je huisarts of een dermatoloog.
Veelgestelde vragen
Er is geen onderzoek dat laat zien dat arganolie poriën verstopt, maar ook geen meting die het uitsluit. Begin met weinig, probeer het eerst op een klein stukje huid en kijk hoe je huid reageert.
Niet per se. Er zijn gaten in de regelgeving rond die term, dus je weet vaak niet of en hoe er getest is.
Ja, in een crème zit de olie meestal in een kleinere hoeveelheid en samen met andere stoffen. Daardoor zegt een score voor pure olie weinig over het eindproduct.
De score wordt vooral van website naar website overgenomen. Een bron met meetgegevens staat er meestal niet bij.
Bronnen
- Comedogenicity in cosmeceuticals: A review of clinical relevance, regulatory gaps, and future directions – JAAD Reviews
- The Application of 1H Nuclear Magnetic Resonance (NMR), Gas Chromatography (GC) and Ultraviolet, Visible (UV-Vis) Spectroscopy Techniques to the Analysis of the Fatty Acid Profile as Quality of Argan Oil
