In het kort
- Bakuchiol is een stof uit de zaden van de plant Psoralea corylifolia, ook wel babchi genoemd.8
- Bakuchiol wordt vaak een alternatief voor retinol genoemd, maar het is chemisch een andere stof.8
- In een gerandomiseerd onderzoek met 44 deelnemers werden crèmes met 0,5% bakuchiol en 0,5% retinol twaalf weken met elkaar vergeleken.1
- De groep met retinol meldde in dat onderzoek vaker schilferende huid en prikken dan de groep met bakuchiol.1
- Reviews van het beschikbare onderzoek noemen bakuchiol over het algemeen goed verdragen, maar wijzen ook op weinig en vaak klein onderzoek.34
- Er zijn meerdere gevallen beschreven van contactallergie voor bakuchiol in cosmetische crèmes.567
- Irritatie en allergie zijn twee verschillende dingen. Bij een allergie reageert je afweer op de stof zelf.
- Over droge ogen door bakuchiol is in de onderzoeken die wij bekeken niets terug te vinden.
- Over gebruik tijdens zwangerschap is weinig bekend. Overleg bij twijfel met je huisarts of verloskundige.
- Op de ingrediëntenlijst staat de stof gewoon als Bakuchiol.
Wat is bakuchiol ook alweer?
Bakuchiol is een stof die wordt gewonnen uit de zaden van een plant die in de Indiase en Chinese traditie al lang wordt gebruikt.8 In verzorging zit het vooral in serums en crèmes voor een gladdere, egalere huid. Het wordt vaak genoemd als zachter alternatief voor retinol. Chemisch is het geen familie van retinol, ook al wordt het in reclame vaak zo gepresenteerd.8
Wil je eerst weten wat de stof precies doet, lees dan wat bakuchiol is en wat het voor je huid doet. Dit artikel gaat over de andere kant: de reacties die het kan geven.
Is bakuchiol veilig voor je huid?
Voor de meeste mensen lijkt bakuchiol goed te verdragen. Dat is ook wat de reviews van het onderzoek concluderen.34 Maar die reviews zeggen er iets belangrijks bij. Het aantal studies is beperkt, de groepen deelnemers zijn klein en de onderzoeken duren meestal maar een paar maanden.34
Goed verdragen betekent dus: in de onderzoeken die er zijn, kwamen weinig klachten voor. Het betekent niet dat niemand er ooit op reageert. En over gebruik van jaren achter elkaar is nog weinig bekend.
Welke bijwerkingen zijn in onderzoek gezien?
Het bekendste onderzoek vergeleek bakuchiol direct met retinol. Daarin smeerden 44 mensen twaalf weken lang een crème op hun gezicht.1 De ene groep gebruikte 0,5% bakuchiol, twee keer per dag. De andere groep gebruikte 0,5% retinol, één keer per dag.12
Beide groepen zagen vergelijkbare verbetering in rimpels en pigmentvlekken. Het verschil zat in de klachten. De retinolgroep meldde vaker een schilferende huid en een prikkend gevoel.1 Dat past bij wat veel mensen van retinol kennen: een huid die in het begin droog, rood of gevoelig kan worden.
Een kanttekening is op zijn plaats. Dit is één onderzoek met een kleine groep. Het geeft een richting aan, geen eindoordeel. Meer over de verschillen lees je in bakuchiol vs retinol.
Kun je allergisch zijn voor bakuchiol?
Ja. Dat is het belangrijkste punt van dit artikel. In het vakblad Contact Dermatitis zijn sinds 2019 meerdere gevallen beschreven van mensen die een allergische reactie kregen op een crème met bakuchiol.56 Het eerste artikel noemde bakuchiol letterlijk een nieuw allergeen in cosmetica.5 Ook recenter is weer zo'n geval beschreven, bij iemand die bakuchiol gebruikte om de huid te beschermen tegen zonschade.7
In deze gevallen werd met een plakproef vastgesteld dat de reactie echt door bakuchiol kwam. Een plakproef is een test waarbij een arts kleine hoeveelheden van losse stoffen op je rug plakt en kijkt waar je huid op reageert.56
Het gaat om losse casusbeschrijvingen. Hoe vaak zo’n allergie voorkomt, weet niemand precies. Het lijkt zeldzaam, maar het bestaat.
Wat is het verschil tussen irritatie en allergie?
Irritatie is een directe reactie van de huid op een stof. Het hangt vaak af van hoeveel je gebruikt en hoe vaak. Minder smeren helpt dan meestal.
Een allergie werkt anders. Daarbij heeft je afweersysteem de stof leren herkennen als iets vreemds. Dan maakt de hoeveelheid weinig uit. Ook een klein beetje kan dan een reactie geven, zoals roodheid, jeuk of een eczeemachtige uitslag. Dat is ook waarom het woord natuurlijk niets zegt over veiligheid. Een stof uit een plant kan net zo goed een allergie geven als een stof uit een lab.
- Wat het doet
- Bakuchiol kan de huid gladder en egaler laten ogen. In een vergelijkend onderzoek gaf het minder schilferen en prikken dan retinol.
- Waar op te letten
- Mild is niet hetzelfde als zonder risico. Er zijn gevallen van contactallergie beschreven. Het onderzoek is klein en kort, dus over langdurig gebruik is weinig bekend.
- Prijs versus waarde
- Het bekendste onderzoek werkte met 0,5%. Een hogere prijs of een vage claim als natuurlijke retinol zegt niets extra’s over werking of veiligheid.
Kan bakuchiol droge ogen geven?
Dit wordt veel gezocht, maar in de onderzoeken en reviews die wij bekeken, staat niets over droge ogen door bakuchiol. We kunnen het dus niet bevestigen en ook niet uitsluiten.
Wat wel logisch is: een serum of crème met een werkzame stof hoort niet in je ogen. Breng je het dicht bij je ogen aan, dan kan het daar terechtkomen, bijvoorbeeld via je vingers of je kussen. Heb je last van je ogen sinds je een nieuw product gebruikt, dan is het verstandig om het weg te laten en bij aanhoudende klachten je huisarts of apotheek te vragen.
Mag je bakuchiol gebruiken als je zwanger bent?
Bakuchiol wordt soms aangeraden als alternatief voor retinol tijdens de zwangerschap. Maar in de onderzoeken die hier besproken worden, is gebruik tijdens zwangerschap of borstvoeding niet onderzocht. Er is dus geen bewijs dat het veilig is, en ook geen bewijs dat het schadelijk is. Overleg bij twijfel met je huisarts, verloskundige of apotheek.
Waar let je op als je bakuchiol wilt gebruiken?
Dit zijn geen medische regels, maar praktische gewoontes die bij elke nieuwe werkzame stof passen.
- Begin met één nieuw product tegelijk. Krijg je een reactie, dan weet je zo waar het aan ligt.
- Probeer het eerst op een klein stukje huid. Bijvoorbeeld een paar dagen achter je oor of op je kaaklijn, voor je het over je hele gezicht smeert.
- Let op wat er nog meer in staat. Een product bevat vaak tientallen stoffen. Ook parfum of een conserveermiddel kan de oorzaak van een reactie zijn.
- Combineer bewust. Gebruik je ook zuren of retinol, dan kan je huid sneller geïrriteerd raken door het geheel. Meer daarover in bakuchiol combineren met niacinamide, vitamine C of retinol.
- Stop bij een reactie. Jeuk, roodheid of uitslag die niet weggaat is een reden om het product weg te laten en een huisarts of dermatoloog te raadplegen.
Op de ingrediëntenlijst zoek je naar het woord Bakuchiol. Dat is de officiële naam op het etiket. Op de ingrediëntpagina van bakuchiol vind je een kort overzicht van de stof.
Wat is de conclusie?
Bakuchiol lijkt voor de meeste mensen een goed verdragen stof. In het enige grotere vergelijkende onderzoek gaf het minder klachten dan retinol.1 Tegelijk is het onderzoek beperkt en zijn er echte allergische reacties beschreven.567 Zachter dan retinol klopt dus redelijk. Zonder bijwerkingen klopt niet.
Veelgestelde vragen
Dat kan. Een contactallergie ontstaat meestal pas na herhaald contact met een stof. Een product dat maanden goed ging, kan dus later toch een reactie geven.
In de onderzoeken die hier besproken worden, is dat niet als bijwerking gemeld. Overdag zonbescherming gebruiken blijft hoe dan ook een goede gewoonte in een verzorgingsroutine.
In het vergelijkende onderzoek werd bakuchiol meteen twee keer per dag gebruikt. Toch is rustig beginnen met een nieuw product nooit verkeerd, zeker als je huid snel reageert.
Daar is weinig onderzoek naar. Het bekendste onderzoek gebruikte 0,5%, dus een hoger percentage op het etiket betekent niet automatisch meer effect.
Bronnen
- Prospective, randomized, double-blind assessment of topical bakuchiol and retinol for facial photoageing
- Comparison of the Cosmetic Effects of Bakuchiol and Retinol
- Applications of bakuchiol in dermatology: Systematic review of the literature – PubMed
- The Use of Bakuchiol in Dermatology: A Review of In Vitro and In Vivo Evidence – PubMed
- Bakuchiol, A new allergen in cosmetics – Malinauskiene – 2019 – Contact Dermatitis
- A new case of contact dermatitis to bakuchiol in a cosmetic cream – PubMed
- Allergic Contact Dermatitis to Bakuchiol Used for Photodamage Prevention: A Case Report – PubMed
- Bakuchiol: Uses, Interactions, Mechanism of Action
