Bakuchiol en zon: maakt het je huid gevoeliger voor zonlicht?

Waarom vragen mensen dit?

Veel mensen kennen retinol als een stof waar je voorzichtig mee moet zijn. Het kan de huid irriteren, ook bij lage concentraties tot 0,1 procent.² Daarom stappen sommigen over op bakuchiol. Die stof wordt vaak het plantaardige alternatief genoemd.

Dan ligt de vraag voor de hand. Als bakuchiol op retinol lijkt, maakt het je huid dan ook gevoeliger voor de zon? En kun je het gewoon overdag gebruiken? Wie de verschillen tussen beide stoffen op een rij wil zien, vindt die in bakuchiol vs retinol: wat is het verschil.

Wat is het verschil tussen zongevoelig en geïrriteerd?

Die twee worden vaak door elkaar gehaald. Toch zijn het verschillende dingen.

• Irritatie is een reactie op de stof zelf. Denk aan roodheid, schilfering, jeuk of prikken. Dat kan ook binnen gebeuren, zonder zon.
• Fototoxiciteit betekent dat een stof op de huid pas een reactie geeft als er licht bij komt. De stof en het zonlicht samen veroorzaken dan roodheid of irritatie.
• Een allergische reactie is weer iets anders. Dan reageert het afweersysteem op een stof, ook zonder zonlicht.

Als mensen zeggen dat een stof je huid zongevoelig maakt, bedoelen ze meestal het tweede. Dat is dus de vraag die hier centraal staat.

Wat zegt onderzoek over bakuchiol en zonlicht?

Eerlijk gezegd: weinig. Er is geen onafhankelijke studie bij mensen gevonden die direct meet of bakuchiol de huid gevoeliger maakt voor UV-licht. Er is dus ook geen studie die het tegendeel hard bewijst.

De duidelijkste gegevens komen uit een Amerikaans patent. Daarin zijn twee natuurlijke bakuchiol-grondstoffen getest, met 86,54 en 77,02 procent bakuchiol. Samen bevatten ze minder dan 100 ppm psoraleen en angelicine. Ppm betekent deeltjes per miljoen, dus een heel kleine hoeveelheid. Die grondstoffen zijn getest in het lab en bij mensen. Ze gaven geen oogirritatie, geen huidirritatie, geen allergische reactie en geen fototoxiciteit.¹

Dat klinkt geruststellend. Maar er zitten twee kanttekeningen aan.

1. Een patent is geen wetenschappelijk tijdschrift. Het is niet door onafhankelijke onderzoekers beoordeeld.
2. Het patent komt van een partij die belang heeft bij een positieve uitkomst.

Er is ook een vaak aangehaalde studie waarin bakuchiol en retinol twaalf weken naast elkaar zijn getest op huidveroudering door de zon.³⁴ Huidveroudering door zon is iets anders dan zongevoeligheid. De volledige resultaten van die studie zijn voor dit artikel niet ingezien, dus uitkomsten daaruit worden hier niet herhaald.

Waarom gaat het over zuiverheid?

De zaden waar bakuchiol uit komt, bevatten van nature ook psoraleen en angelicine. Dat zijn stoffen die juist wel bekend staan om lichtgevoeligheid.¹ Daarom wordt bij gezuiverde bakuchiol gelet op hoe weinig van die stoffen er nog in zit.

In hetzelfde patent staat ook dat commerciële bakuchiol van gewone kwaliteit bekende problemen met huidgevoeligheid heeft. Daarom is de gezuiverde vorm apart onderzocht.¹ Let op: dat gaat over gevoeligheid van de huid in het algemeen, niet specifiek over zonlicht.

Wat dit suggereert: misschien is het niet het bakuchiol-molecuul zelf dat telt, maar hoe zuiver de grondstof is. Dat is wel een voorzichtige afleiding. Hoeveel producten in de winkel gezuiverde bakuchiol gebruiken, is niet bekend. Op het etiket zie je dat meestal ook niet terug, want daar staat gewoon bakuchiol.

Wat is er bekend over bijwerkingen?

Een overzichtsartikel beschrijft dat bakuchiol op de huid beter wordt verdragen dan retinol.² Datzelfde artikel nuanceert dat. Bakuchiol zou bijwerkingen als roodheid, schilfering en prikken kunnen voorkomen, maar er zijn toch gevallen met bijwerkingen gemeld. Zo is er een geval van allergisch contacteczeem door bakuchiol beschreven.²

Dat is één beschreven geval. Het zegt niets over zongevoeligheid. Het laat wel zien dat mild niet hetzelfde is als zonder risico. Krijg je een reactie op een product, dan is de huisarts of apotheek een goede plek om te vragen wat je kunt doen.

Kun je bakuchiol overdag gebruiken?

In de gevonden bronnen staat niets dat gebruik overdag afraadt. Op basis van wat er bekend is, hoef je bakuchiol dus niet alleen voor de avond te bewaren.

Wel een paar nuchtere punten:

• Een serum of crème met bakuchiol heeft geen beschermingsfactor, tenzij er SPF op het etiket staat.
• Zonbescherming is een aparte stap in je routine. Die hangt niet af van de vraag of je bakuchiol gebruikt.
• Omdat het bewijs dun is, kun je voorzichtig zijn. Dat is een redelijke houding, geen bewezen noodzaak.

Wat als er ook retinol in het product zit?

Sommige producten combineren bakuchiol met een lage dosis retinol. Dan gaat het verhaal over bakuchiol maar half op. Alles wat over retinol bekend is, geldt dan gewoon ook. Kijk dus goed op de ingrediëntenlijst of je retinol, retinal of een andere vorm van vitamine A ziet staan.

Hoe die twee stoffen samen in een routine passen, lees je in bakuchiol combineren met niacinamide, vitamine C of retinol.

Wat weten we nog niet?

Er blijven open vragen. Het is goed om die te benoemen.

• Er is geen onafhankelijke studie bij mensen die specifiek meet of bakuchiol de UV-gevoeligheid van de huid verandert.
• Het enige bewijs voor geen fototoxiciteit komt uit een patent.¹
• Het is onduidelijk hoeveel producten gezuiverde bakuchiol gebruiken en hoeveel een ruwere grondstof.
• Een vastgestelde maximumconcentratie voor bakuchiol volgens de EU-regels is in de beschikbare bronnen niet gevonden.

Samengevat: er is geen reden om aan te nemen dat bakuchiol je huid zongevoelig maakt zoals mensen dat van retinol vrezen. Maar hard bewijs dat het helemaal zonbestendig is, is er ook niet. Ben je zwanger, heb je klachten of twijfel je, dan kun je het beste even overleggen met je huisarts, dermatoloog of apotheek.

Veelgestelde vragen